كلاسور مشکی | رنه برژاول

سه شنبه دوازدهم مرداد ۱۳۸۹

اسرار عملیات ا.پی

اسرار عملیات ا. پی رنه برژاول

قلبی که زیر توده های یخ می تپید

Lanuit des temps uncoeur bat sous la banquise

اثر: رنه برژاول

Rene barjavel

مترجم: دکتر مهوش قویمی

رمان «قلبی که زیر توده های یخ می تپید» بنابر گفته ی مترجم, بیانگر ماجرای عشقی است پر شور .

دو قهرمان اصلی این داستان,علیه بی عدالتی های یک نظام کاملا علمی و صنعتی شورش می کنند و به جرگه ی دلدادگانی چون «تریسان و ایزوت» , «رومئو و جولیت»,«پل و ویرژینی» می پیوندند.

این کتاب را میتوان در ژانر علمی تخیلی دسته بندی کرد. داستانی است آرمان گرایانه که دغدغه های فکری نویسنده را در رابطه با موضوعاتی از قبیل جنگ , اخلاقیات , انسانیت , طبیعت دوستی , یکپارچگی و صلح جهانی در زمینه ی یک داستان عاشقانه بسیار زیبا و جذاب , بیان می کند.

متن کتاب با نوشته های شخص اول داستان که یک پزشک است آغاز می شود. این نوشته ها حدیث نفس و متنی است عاشقانه که چندین بار این نوع نوشته در خلال متن آورده می شود و شدت علاقه ای را که شخص اول داستان به معشوقش داشته, نشان می دهد. اما نکته ی جالب این است که خواننده تا زمانی که بیش از نیمی از کتاب را نخوانده متوجه نمی شود که این معشوق عجیب و رازآلود کیست .

و اما در مورد خود داستان:

عملیات ا.پی , یک عملیات تحقیقاتی در قطب جنوب است که در آن شی بسیار خاصی پیدا می شود. یک کره ی بزرگ و سنگین از جنس طلا که در عمق یک کیلومتری زیر توده های یخ مدفون شده است. یخهایی که نهصد هزار سال روی هم انباشته شده اند و این قدمت فوق العاده زیاد نشانگر قدمت و دانش سازندگان این دستگاه بسیار پیش رفته است. این کره حامل دو انسان از جهان گذشته است. بازماندگانی از تمدنی انسانی که نهصد هزار سال پیش روی کره ی زمین وجود داشته و به پیشرفت ها و تکنولوژی عظیمی دست یافته اما در اثر جنگی ویرانگر تمام این تمدن از بین رفته و از این میان دو نفر درون این کره ی طلایی با منجمد کردن بدن خود زنده مانده اند تا روایتگر تاریخ خود برای آیندگان باشند.

همان طور که گفتم این کتاب یک رمان علمی تخیلی است. یک رمان علمی تخیلی حاوی نگرشی علمی، حاصل گمانه زنی های نویسنده در مورد رویدادی تخیلی یا واقعی اما راز آلود در گذشته،حال یا آینده است که در قالب یک داستان بیان می شود. داستان علمی یا آنطور که در زبان فارسی رایج شده داستان علمی تخیلی باعث همه فهم شدن و بیان راحت تر مفاهیم و گمانه زنی های علمی برای عامه مردم می شود. در این کتاب هم نویسنده هرگز ادعا ندارد که چنین تمدنی وجود داشته و این ماجرا ها واقعا اتفاق افتاده است. او در خلال این داستان بسیار زیبا مفاهیم و ادراکات بسیار مهمی را به ما یاد آور می شود که اگر همان مطالب به صورت یک مقاله علمی نوشته می شد مخاطبان کمتری آن را می خواندند. نویسنده با نوشتن این رمان در اصل با جامعه ی آماری بزرگتری سخن گفته که همان خوانندگان رمان هستند.

یکی از موضوعات اصلی که نویسنده قصد بیانش را داشته فجایعی است که انسانها در اثر بی فکری و جنگ می توانند بر سر خود و طبیعت سیاره زمین بیاورند. جامعه ی باستانی که شرحش داده شد جامعه ایست که به تکنولوژی فوق العاده پیش رفته ای رسیده که بشر امروز حتی خوابش را هم نمی بیند . از نظر فرهنگی هم به معیار ها و درجات تحسن برانگیزی رسیده اما به خاطر خودخواهی ها و کوته بینی های رهبران جامعه و مطمئنا کوتاهی مردم آن جامعه در مهار رهبرانشان، دچار جنگی می شود که در آن از ویرانگر ترین سلاح هایی استفاده می شود که از حد تحمل طبیعت خارج است و عملا موجب نابودی همه چیز می شود. و بدینسان بشری که به آن درجه از تمدن و پیشرفت رسیده بود به سراشیبی اضمحلال مطلق و نابودی اجتماعی سقوط می کند و بازماندگان جنگ دوباره در ورطه ی توحّش فرو می روند.

و پس از نهصد هزار سال در دوره ای که ما زندگی می کنیم بشر دوباره تمدنی بوجود آورده که هرچند دیگر به بزرگی و عظمت آن تمدن باستانی نیست اما درصورتی که همان روند را پیش بگیرد ممکن است به همان سرنوشت دچار شود. در حقیقت این رمان هشداری است به انسان معاصر تا ببیند همیشه همه چیز بر وفق مراد نیست و ما مسئول این نگین آبی منظومه ی شمسی هستیم و بی فکری و خودخواهی ما می تواند نه تنها تمدن ما بلکه کل فرایند بی نظیر حیات در کره ی زمین را نابود سازد.

علاوه بر کتاب اسرار عملیات ا.پی از این نویسنده ی اندیشمند فرانسوی دو کتاب دیگر هم در ایران ترجمه و چاپ شده به نامهای «مسافر بی احتیاط» و « راز بزرگ» که هنوز آنها را نخوانده ام.

پی نوشت:

این کتاب بسیار زیبا را دوستی بسیار بزرگوار به من هدیه داده و اگر ایشان نبودند شاید هرگز با این نویسنده ی خوب آشنا نمیشدم و از خواندن این رمان زیبا محروم میشدم . همینجا جا داره از زحمات ایشان در تهیه و ارسال کتاب کمال تشکر و قدردانی رو داشته باشم و به خاطر طرز تفکر زیبا و بزرگشون به ایشان تبریک میگم .

در ضمن ایشان کتاب دیگری هم به من هدیه داده اند با نام «سولاریس» اثر نویسنده ی بزرگ علمی تخیلی «استانیسلاولم» که این کتاب خیلی نایاب بود و خودم که شدیدا دنبالش بودم نتونستم پیداش کنم. در پست بعدی در مورد این کتاب خواهم نوشت.

باز هم از لطفتون ممنونم.